User Tag List

Page 7 of 7 FirstFirst ... 5 6 7
Results 241 to 280 of 280

Thread: De Grote Wetenschap Thread

  1. #241
    We're all Africans *NERAZZURRI*'s Avatar
    Join Date
    Aug 2004
    Posts
    24,780
    Mentioned
    131 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    PSN ID: NERAZZURRI_NL
    Quote Originally Posted by Masemium View Post
    Neem nog een kind
    Dat is wel de bedoeling.

    Wat een kutleven gaan die krijgen.
    'A world without utopias, inevitably looks back' - Enzo Traverso

  2. #242
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Geops View Post
    Hop hop... op naar Mars. Noemen we het schipje een Ark en nemen we shit mee. On on we go.
    Minimumvereiste voor een ticket: een kapitaal van 100 miljoen, verrekend met inflatiecorrectie.

    Quote Originally Posted by LtPsycho View Post
    Doe dan gewoon een Death Star, kunnen we er gelijk voor zorgen dat de Aarde echt einde verhaal is. Toch niet meer te redden.
    Ben je mal? Cameraatjes op Aarde en in orbit, later in je geodesische dome op Mars de resulterende snuff movies bekijken en hard lachend 'losers!' brullen...

    Na ja, misschien nemen ze wat 'losers' mee die het zware werk op Mars mogen doen. Maar dan wel met explosive collars om de nek...


    Note to self: Een dezer dagen maar eens een dystopische SF roman gaan schrijven...
    Last edited by Das Tentakel; 14th May 2019 at 19:37.
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  3. #243
    Administrator Like-a-Bunny's Avatar
    Join Date
    Feb 2004
    Location
    Between Baker and Barstow
    Posts
    54,245
    Mentioned
    1235 Post(s)
    Tagged
    1 Thread(s)
    Gamer IDs

    Gamertag: LaB NL PSN ID: LaB_NL Steam ID: LikeaBunny
    Quote Originally Posted by *NERAZZURRI* View Post
    Dat is wel de bedoeling.

    Wat een kutleven gaan die krijgen.
    Leer ze GVD A.S.A.P.

    Maar pittige stukjes. Bekend, maar nog steeds even heftig.
    Last edited by Like-a-Bunny; 14th May 2019 at 20:16.
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  4. #244
    Woef? Fenix's Avatar
    Join Date
    Nov 2002
    Posts
    14,032
    Mentioned
    187 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Dank Ries, interessant!

  5. #245
    Member martha1989's Avatar
    Join Date
    Mar 2006
    Posts
    8,369
    Mentioned
    266 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by *NERAZZURRI* View Post
    Het boek wat ik aan het lezen ben (The uninhabitable earth) is ook zeer, zeer negatief over onze toekomst. Angstaanjagend.

    Kutmensen.
    De moeite waard?

  6. #246
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Indien je om 't klimaat geeft, zet je toch niet nog meer kinderen op de wereld?


  7. #247
    King in the North Tonne's Avatar
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Barger-Oosterveld
    Posts
    12,579
    Mentioned
    565 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    Gamertag: TheGreatTS PSN ID: Tonne_Boveld
    Quote Originally Posted by Paralize View Post
    Indien je om 't klimaat geeft, zet je toch niet nog meer kinderen op de wereld?

    Als je om het klimaat geeft dan stop je met Vliegen. Dan zorg je dat de luchtvaart en de scheepsvaart word aangepakt. Dat zijn de echte vervuilers.
    "As God as my witness I will put you through that fucking wall!"
    - Frank Murphy

  8. #248
    Member martha1989's Avatar
    Join Date
    Mar 2006
    Posts
    8,369
    Mentioned
    266 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Tonne View Post
    Als je om het klimaat geeft dan stop je met Vliegen. Dan zorg je dat de luchtvaart en de scheepsvaart word aangepakt. Dat zijn de echte vervuilers.
    Bedrijfsleven in general zou wel een paar duppies meer mogen bijdragen.
    Geen belasting op Kerosine en heel TOKKIE Nederland all inclusive naar Turkije. Hoe verzin je het.

    Then again, ik vlieg zelf ook te vaak. Ik geef om het klimaat maar ik geef ook om mijn surfplank en om lekker eten. Ik doe wat ik kan, maar zou natuurlijk veel meer kunnen doen.
    Mijn volgende reisje blijf ik in ieder geval 5 maanden weg én ik ga heen met een busje met 4 man er in, maar toch blijft dit wel iets waar ik mee worstel.

    Hypocriet genieten of alles opgeven voor een schijnbaar verloren strijd, zodat ik aan mijn kleinkinderen kan mededelen dat het aan mij niet heeft gelegen (Of toch wel want waarom heb ik in hemelsnaam kleinkinderen als kinderen = CO2 bom).

  9. #249
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Tonne View Post
    Als je om het klimaat geeft dan stop je met Vliegen. Dan zorg je dat de luchtvaart en de scheepsvaart word aangepakt. Dat zijn de echte vervuilers.
    Hoe minder kinderen hoe minder er gevlogen gaat worden in de toekomst toch?

    Ben het verder met je eens, ook vliegen en varen moet vele malen zwaarder worden belast.

  10. #250
    Administrator Liquidje's Avatar
    Join Date
    May 2002
    Posts
    34,867
    Mentioned
    1130 Post(s)
    Tagged
    3 Thread(s)
    Gamer IDs

    Steam ID: LiquidT
    Quote Originally Posted by Tonne View Post
    Als je om het klimaat geeft dan stop je met Vliegen. Dan zorg je dat de luchtvaart en de scheepsvaart word aangepakt. Dat zijn de echte vervuilers.
    Scheepsvaart? Scheepsvaart (binnen- en zeevaart) is stukken schoner per km-ton dan menig andere modaliteit. Er mag wel eens worden gekeken om die emissies nog verder terug te dringen, but still though...
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  11. #251
    King in the North Tonne's Avatar
    Join Date
    Jul 2008
    Location
    Barger-Oosterveld
    Posts
    12,579
    Mentioned
    565 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    Gamertag: TheGreatTS PSN ID: Tonne_Boveld
    Quote Originally Posted by Liquidje View Post
    Scheepsvaart? Scheepsvaart (binnen- en zeevaart) is stukken schoner per km-ton dan menig andere modaliteit. Er mag wel eens worden gekeken om die emissies nog verder terug te dringen, but still though...
    Containerschepen verbranden alle nasty shit zodra ze op internationale wateren zijn.

    Ik ben op zat van die schepen geweest dat is echt goor. Gitzwarte rook en stinken als de tyfus.
    "As God as my witness I will put you through that fucking wall!"
    - Frank Murphy

  12. #252
    Administrator Liquidje's Avatar
    Join Date
    May 2002
    Posts
    34,867
    Mentioned
    1130 Post(s)
    Tagged
    3 Thread(s)
    Gamer IDs

    Steam ID: LiquidT
    Quote Originally Posted by Tonne View Post
    Containerschepen verbranden alle nasty shit zodra ze op internationale wateren zijn.

    Ik ben op zat van die schepen geweest dat is echt goor. Gitzwarte rook en stinken als de tyfus.
    Neemt niet weg dat een containerschip zoveel lading vervoert dat zelfs met die zwarte rook en stank het nog steeds relatief schoon is. En op de binnenvaart is dit sowieso niet van toepassing. Ik ben in ieder geval tijdens mijn studies nog geen onderzoek tegengekomen dat het tegendeel bewijst (of er moet iets in de laatste jaren zijn gebeurd, logistiek was mijn studie, geen hobby )
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  13. #253
    Member martha1989's Avatar
    Join Date
    Mar 2006
    Posts
    8,369
    Mentioned
    266 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Tonne View Post
    Containerschepen verbranden alle nasty shit zodra ze op internationale wateren zijn.

    Ik ben op zat van die schepen geweest dat is echt goor. Gitzwarte rook en stinken als de tyfus.
    Een schip is giga vervuilend, maar ook giga efficient.
    Een vliegtuig is ook giga vervuilend, maar er kunnen ook nog eens veel te weinig mensen in.

    GA MET DE TREIN, DAT IS FIJN. Dat is namelijk co2 neutraal en wél onbetaalbaar.

  14. #254
    We're all Africans *NERAZZURRI*'s Avatar
    Join Date
    Aug 2004
    Posts
    24,780
    Mentioned
    131 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    PSN ID: NERAZZURRI_NL
    Quote Originally Posted by Paralize View Post
    Indien je om 't klimaat geeft, zet je toch niet nog meer kinderen op de wereld?

    Ik geef nog meer om mezelf.

    En ik denk ook niet dat de initiatieven vanuit de burgers moeten komen. Je krijgt het echt niet voor elkaar om de maatschappelijke psyche volledig te kantelen. Dat moet je afdwingen/stimuleren.
    'A world without utopias, inevitably looks back' - Enzo Traverso

  15. #255
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by martha1989 View Post

    GA MET DE TREIN, DAT IS FIJN. Dat is namelijk co2 neutraal en wél onbetaalbaar.
    Ook al in andere topics aangehaald; ik ga met de trein zodra mogelijk (enigszins). Wat op zich kan werken is carpoolen, maar dan moeten mensen dat wel doen )

    Quote Originally Posted by Liquidje View Post
    Scheepsvaart? Scheepsvaart (binnen- en zeevaart) is stukken schoner per km-ton dan menig andere modaliteit. Er mag wel eens worden gekeken om die emissies nog verder terug te dringen, but still though...
    Toen ik nog in de olie industrie werkte, was de goorste olie, de brandstof voor de scheepvaart.
    Kan echt nog wel een heel stuk schoner.

    Dat het efficient is, soite, maar dat het nog steeds erg vervuilend is...
    Last edited by Paralize; 15th May 2019 at 15:48.

  16. #256
    Member Culloden's Avatar
    Join Date
    Jan 2006
    Posts
    9,468
    Mentioned
    139 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Ja en dan die cruiseschepen. Gemeente Rotterdam heel stoer zeggen dat je moet opzouten met je oude stinkwagen. Waar ik overigens ook voorstander van ben, vind het bijna asociaal dat je in die gore lucht rijdt met je auto wanneer je fractie van een seconde de circulatie te laat aan zet van jouw wagen. Alleen gaan ze vervolgens wel op 50 meter van die milieugrens tientallen cruiseschepen per jaar laten aanmeren met relatief gunstige tarieven, want goed voor toerisme. 1 cruiseschip stoot meer uit dan iets van een miljoen auto's

  17. #257
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    De universiteit van Stockholm heeft het tot nu toe oudste ‘Scandinavische’ menselijke DNA weten te verkrijgen uit…kauwgum.

    Scandinavië is de laatste regio in Europa die door mensen is gekoloniseerd, na het einde van de laatste IJstijd circa 10.000 voor Chr. Op de archeologische site Huseby-Klev aan de Zweedse westkust zijn sporen gevonden van de eerste ‘kolonisten’ in Scandinavië. Eerder onderzoek leverde o.a. resten van een hondendrol op, ook toen blijkbaar al een probleem…

    Een andere vondst waren stukjes berkehars die gebruikt waren als een soort kauwgum (na ja, er werd op gekauwd, waarschijnlijk voor een ander doel dan frisse adem, b.v. om als een soort lijm te gebruiken). Dat is nu onderzocht op de mogelijke aanwezigheid van menselijk DNA en…succes! Er is DNA van twee vrouwen en een man gevonden in de kauwgumstukjes; nadere analyse duid er op dat deze drie personen genetisch het nauwst verwant waren met de jagers-verzamelaars verder zuidelijk in West-Europa.

    Dus de volgende keer dat je een uitgekauwde kauwgum netjes in de bak wilt gooien…graaf een diep gat en begraaf het. For (future) Science!

    Bron: Chewing gums reveal the oldest Scandinavian human DNA
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  18. #258
    Variation on a Dream LtPsycho's Avatar
    Join Date
    Oct 2002
    Posts
    9,179
    Mentioned
    288 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    PSN ID: LtPsycho Steam ID: Renquin
    Gaaf dat ze dat is hars weten te halen!

  19. #259
    Administrator Like-a-Bunny's Avatar
    Join Date
    Feb 2004
    Location
    Between Baker and Barstow
    Posts
    54,245
    Mentioned
    1235 Post(s)
    Tagged
    1 Thread(s)
    Gamer IDs

    Gamertag: LaB NL PSN ID: LaB_NL Steam ID: LikeaBunny
    Haha awesome!
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  20. #260
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Das Tentakel View Post
    De universiteit van Stockholm heeft het tot nu toe oudste ‘Scandinavische’ menselijke DNA weten te verkrijgen uit…kauwgum.

    Scandinavië is de laatste regio in Europa die door mensen is gekoloniseerd, na het einde van de laatste IJstijd circa 10.000 voor Chr. Op de archeologische site Huseby-Klev aan de Zweedse westkust zijn sporen gevonden van de eerste ‘kolonisten’ in Scandinavië. Eerder onderzoek leverde o.a. resten van een hondendrol op, ook toen blijkbaar al een probleem…
    Als onze forumscholar; Is het aannemelijk te maken dat hun verwanten (ze hebben DNA, misschien te vinden?), ook 'ontdekkers' zijn geworden.
    Wat ik wil weten is of het aantoonbaar is dat nazaten van deze mensen, ook zo avontuurlijk waren/zijn. Of waren dit wellicht de bange wezels die zijn gevlucht voor anderen, daarmee het noorden hebben gekolonialiseerd? Zou het dan aantoonbaar zijn dat hun nazaten ook bange poeperds zijn?

  21. #261
    Member martha1989's Avatar
    Join Date
    Mar 2006
    Posts
    8,369
    Mentioned
    266 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Culloden View Post
    Ja en dan die cruiseschepen. Gemeente Rotterdam heel stoer zeggen dat je moet opzouten met je oude stinkwagen. Waar ik overigens ook voorstander van ben, vind het bijna asociaal dat je in die gore lucht rijdt met je auto wanneer je fractie van een seconde de circulatie te laat aan zet van jouw wagen. Alleen gaan ze vervolgens wel op 50 meter van die milieugrens tientallen cruiseschepen per jaar laten aanmeren met relatief gunstige tarieven, want goed voor toerisme. 1 cruiseschip stoot meer uit dan iets van een miljoen auto's
    Hahaha ja jezus zo erg mee eens. Ze zijn nog wel zo correct om die drijvende flats 1 meter buiten het begin van de millieuzone te leggen

  22. #262
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Paralize View Post
    Als onze forumscholar; Is het aannemelijk te maken dat hun verwanten (ze hebben DNA, misschien te vinden?), ook 'ontdekkers' zijn geworden.
    Wat ik wil weten is of het aantoonbaar is dat nazaten van deze mensen, ook zo avontuurlijk waren/zijn. Of waren dit wellicht de bange wezels die zijn gevlucht voor anderen, daarmee het noorden hebben gekolonialiseerd? Zou het dan aantoonbaar zijn dat hun nazaten ook bange poeperds zijn?
    Waarom wil je dat weten?
    Het is namelijk een nogal, eh, apart geformuleerde vraagstelling
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  23. #263
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Das Tentakel View Post
    Waarom wil je dat weten?
    Het is namelijk een nogal, eh, apart geformuleerde vraagstelling
    Dan weten we waarom ze vertrokken zijn wellicht... Maar zou ook geinig zijn te weten of die genen zijn overgedragen toch? Of dat de maatschappelijke invloed waarin ze terecht kwamen/op zijn gegroeid meer van invloed geweest is op hun gedrag.

  24. #264
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Paralize View Post
    Dan weten we waarom ze vertrokken zijn wellicht... Maar zou ook geinig zijn te weten of die genen zijn overgedragen toch? Of dat de maatschappelijke invloed waarin ze terecht kwamen/op zijn gegroeid meer van invloed geweest is op hun gedrag.
    Ik denk dat je er vanuit kunt gaan dat de mensen in Huseby Klev daar zijn gekomen om een simpele reden: voedsel.
    De Huseby Klev kauwgumkauwers zijn van na het definitieve einde van de IJstijd en maakten deel uit van de archeologische Sandarna cultuur (circa 8.000-5.500 voor Chr.). Op deze site zijn resten gevonden van zo’n tien skeletten. Isotopenonderzoek van deze botten heeft uitgewezen dat de Huseby Klev mensen vooral een maritiem dieet hadden – iets wat de buitengewoon talrijke vondsten van o.a. zeezoogdieren al deed vermoeden. Daar zat zelfs een blauwe vinvis tussen! Dolfijnsteak lijkt ook een favoriet te zijn geweest. In het algemeen was de regio erg rijk aan vis, zeezoogdieren, mossels etc. Voor jagers-verzamelaars relatief gezien een ‘luilekkerland’, na ja, afgezien van het klimaat dan.
    Zo’n vijftig stukjes van de gevonden ‘kauwgum’ blijken trouwens houtpatronen te vertonen; vermoed wordt dat het spul o.a. werd gebruikt om boten waterdicht te maken. De kust is sindsdien als het ware ‘omhoog’ gekomen sinds die tijd, maar in de tijd van deze jagers-verzamelaars lag Huseby Klev aan het uiteinde van een lange, smalle fjord. Een mooie locatie om grote zeezoogdieren als het ware ‘in de val’ op te jagen en dan af te slachten.
    Op de Faeröer doen ze nog steeds zoiets:



    Wat betreft het DNA…de drie individuen lijken op basis van het DNA dat is geanalyseerd te behoren tot wat 'Western Hunter-Gatherers' worden genoemd, WHG in het kort. Dat was een groep populaties in West-Europa die na de laatste IJstijd vanuit refugia in Zuid-Europa het grootste deel van Europa hebben (geher-) koloniseerd. Dat was niet noodzakelijkerwijs een automatisch te verwachten resultaat, want Scandinavië heeft periodiek ook invloeden uit Oost-Europa (en Noordwest-Siberië) ontvangen.
    In fact, sommige onderzoeken wijzen er op dat latere 'Scandinavische' jagers-verzamelaars het resultaat waren van vermenging van de eerder genoemde 'westerlingen' en jagers-verzamelaars uit Oost-Europa, de 'Eastern Hunter-Gatherers' (EHG). Die EHG waren op hun beurt het resultaat van de vermenging van een populatie verwant aan de WHG en wééér een andere prehistorische bevolking, de 'Ancient Northern Eurasians' (ANE) die vermoedelijk vanuit Siberië zijn komen binnenwandelen. Die ANE vormden trouwens ook, naar het aanziet, een belangrijke component onder de voorouders van Native Americans.

    Anyway, WHG dusch. Een recente reconstructie van zo'n WHG uit Engeland, Cheddar Man, ziet er zo uit:



    Because you asked: de WHG (in al hun onderverdelingen) vormen een relatief bescheiden onderdeel binnen het moderne Europese voorouderbestand. De Baltische volkeren (Esten, Litouwers e.d.) lijken nog het meeste WHG DNA te hebben. Voor Nederland weet ik het niet precies, maar gezien onze ligging zal het (vergeleken met de percentages bij b.v. Engelsen en Noord-Fransen) wel iets van 10-15% zijn. Maarrr: the science is ongoing. DNA onderzoek is nog jong en ‘the devil is in the details’, d.w.z. het ‘grote plaatje’ is in essentie wel duidelijk, maar per tijdvak en regio zijn er best wel veel fluctuaties geweest en het blijkt ook dat er alleen maar vragen bijkomen.

    Verder veel geluk met verbanden leggen tussen DNA en persoonlijke eigenschappen van een hele cultuur. Afhankelijk van de regio en tijd hebben WHG groepen wel eens wat met kannibalisme en koppensnellen gedaan, net zoals de latere groepen die Europa binnenkwamen en mensen op elk continent. Mate van agressiviteit en avontuurlijkheid van een cultuur lijkt nogal veranderlijk te zijn; de relatief vreedzame maïsboeren van gisteren kunnen de losers van vandaag en de scalperende paardrijdende Sioux krijgers van morgen zijn. Adaptieve beestjes he, mensen…
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  25. #265
    Valar Morghulis Gaunter O'Dimm's Avatar
    Join Date
    Apr 2017
    Posts
    1,962
    Mentioned
    64 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Wat ik dan wel weer apart vind is dat ze ervan uitgaan dat de 'Cheddar man' (van 9100 jaar geleden) blauwe ogen had terwijl de mutatie van het gen wat blauwe ogen veroorzaakt ergens tussen de 10.000 en 6000 jaar geleden heeft plaatsgevonden ten noordoosten van de Zwarte Zee. En da's allemaal begonnen bij één voorouder dus als de Cheddar man dit ook had, gezien de afstand, verspreiding en het relatief korte tijdsverschil, is dat wel toevallig. De blanke huid kwam dan weer zo'n (voor zover bekend) 1400 jaar later wat dus betekent dat onze uiterlijke kenmerken sowieso heel erg recent zijn.

    Blijft razend interessant allemaal Zijn er toevallig nog wat titels van boeken met dit onderwerp die je zou kunnen aanraden, @Das Tentakel ?
    Last edited by Gaunter O'Dimm; 17th May 2019 at 23:52.

  26. #266
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Gaunter O'Dimm View Post
    Wat ik dan wel weer apart vind is dat ze ervan uitgaan dat de 'Cheddar man' (van 9100 jaar geleden) blauwe ogen had terwijl de mutatie van het gen wat blauwe ogen veroorzaakt ergens tussen de 10.000 en 6000 jaar geleden heeft plaatsgevonden ten noordoosten van de Zwarte Zee. En da's allemaal begonnen bij één voorouder dus als de Cheddar man dit ook had, gezien de afstand, verspreiding en het relatief korte tijdsverschil, is dat wel toevallig. De blanke huid kwam dan weer zo'n (voor zover bekend) 1400 jaar later wat dus betekent dat onze uiterlijke kenmerken sowieso heel erg recent zijn.

    Blijft razend interessant allemaal Zijn er toevallig nog wat titels van boeken met dit onderwerp die je zou kunnen aanraden, @Das Tentakel ?
    Die datering van 6.000-10.000 jaar moet je niet helemaal letterlijk nemen (het is een grove schatting) en de lokalisering al helemaal niet. Interpretaties op basis van modern DNA (en dat is die schatting volgens mij, staat o.a. in artikelen uit 2008 voordat DNA onderzoek in een stroomversnelling raakte) zijn minder betrouwbaar dan analyses gebaseerd op daadwerkelijk 'oud' DNA.

    De genen voor blauwe ogen zijn ook gevonden bij 'La Brana man', een Iberiër uit circa 5.000 voor Chr. (Cheddar Man is uit circa 7000 voor Chr.), hij miste ook de mutaties voor een lichte huid. Dito met een Luxemburgse jager-verzamelaar uit circa 6.000 voor Chr. ('Loschbour man').
    Het schijnt een algemeen beeld te zijn wat betreft de WHG, maar zoals met alles: hoe meer data, hoe meer zekerheid.

    De beste algemene introductie op dit moment is David Reich's 'Who We Are and How We Got Here', vorig jaar verschenen.
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  27. #267
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Merci voor de uiteenzetting @Das Tentakel

    Mbt DNA. Je kan toch directe nazaten vinden op basis van DNA, mits natuurlijk in een databank?

    Of is dat weer teveel geëvolueerd naar de hedendaagse mens en dus verwanten nauwelijks traceerbaar?

  28. #268
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Paralize View Post
    Merci voor de uiteenzetting @Das Tentakel

    Mbt DNA. Je kan toch directe nazaten vinden op basis van DNA, mits natuurlijk in een databank?

    Of is dat weer teveel geëvolueerd naar de hedendaagse mens en dus verwanten nauwelijks traceerbaar?
    Hangt er van af wat je bedoeld. Er zijn al een hele tijd ouderschaptests, waarbij DNA van de beide ouders worden vergeleken, die zijn met name bedoeld voor het aantonen van vaderschap (vanwege erfenissen en zo, zoals in dit recente geval in Engeland: Jordan Adlard Rogers inherits Penrose Estate after DNA test )

    Dat is super concreet. Maar als het gaat om wat verdere voorouders wordt het een stuk lastiger, zeker als er geen genealogische gegevens zijn in de vorm van een goed gedocumenteerde (en niet vervalste) stamboom.

    Commercieel zijn er voor ‘genealogisch geïnteresseerden’ al een tijdje DNA tests beschikbaar, bijvoorbeeld van 23andme. Bepaalde tests geven ook info over b.v. verhoogd erfelijk risico voor bepaalde aandoeningen.
    Die tests (verschilt enigszins per aanbieder) geven dan info over:
    • je Y chromosoom haplogroep (indien je man bent; geeft info over rechtstreekse mannelijke afstammingslijn);
    • je mitochondriale haplogroep (wordt alleen via de vrouwelijke lijn doorgegeven) en
    • een ‘vergelijking’ van je autosomale DNA (de bulk van je DNA, minus de seksebepalende chromosomen X en Y) met die van moderne en sommige (pre-)historische populaties.


    Dat soort uitslagen zeggen dan bijvoorbeeld dat je voor 23% een match bent met Italianen, 55% met Duitsers, 2% met Ituri pygmeeën etc.

    Het laatste is nogal controversieel omdat er al snel misvattingen ontstaan over wat dit laatste nu precies zegt; het zijn percentages die zijn berekend op basis van soms nog erg onvolledige databases. Youtube staat vol met verhalen van mensen die opeens ontdekken dat ze 10% Sefardisch Joods zijn of 2% Ashanti of zo, terwijl ze zeker weten (op basis van een goed gedocumenteerde stamboom) dat ze 100% Zweeds zijn.
    Op dit moment schijnen dat soort tests niet veel betrouwbaarder te zijn dan ‘u is grotendeels Noord-Europees/ Zuid-Europees / West-Afrikaans, vergeet a.u.b. de kleinere percentages’ etc. Doorgaans wordt er erg weinig rekening gehouden met historische en prehistorische migratiepatronen, wat de zaak vaak erg ingewikkeld kan maken.

    Autochtone Nederlanders – zeg maar met 8 Nederlandse overgrootouders – komen niet zelden in dat soort testen naar voren als Denen of zo, afhankelijk van hoe goed de test / de achterliggende database is. Amerikanen van Nederlandse en/of (Noord-)Duitse afkomst overkomt hetzelfde.

    Directe afstammingslijnen in de mannelijke (Y chromosoom) en vrouwelijke lijn (mitochondriën) leveren weer hun eigen problemen op.

    Van Y chromosomen en mitochondriën zijn een soort stambomen gereconstrueerd, een ‘phylogenetic tree’, waarin ze zijn onderverdeeld in haplogroepen die weer onderverdeeld zijn in haplotypen. Die onderverdeling wordt overigens steeds fijnmaziger en het is een ‘work in progress’.
    Hieronder een voorbeeld van zo’n ‘phylogenetic tree’, van haplogroep R1a, een haplogroep die tegenwoordig met name in Oost-Europa heel algemeen is:



    Lokaliseren in tijd en plaats (‘waar en wanneer is die haplogroep of dat haplotype ontstaan’) is echter behoorlijk lastig. Even sterk simplificerend: de tijd en plaats waar een haplogroep of een van de haplotypen binnen die groep is ontstaan kan eigenlijk alleen worden bepaald door archeologische vondsten in de vorm van menselijke overblijfselen die én gedateerd kunnen worden én bruikbaar DNA voor analyse opleveren. Dat laatste lukt steeds beter dankzij technologische vooruitgang, maar is nog steeds niet altijd succesvol.
    Zelfs als je vondsten hebt, ben je kwetsbaar door ‘the accidents of survival’. Stel, je hebt het oudste voorbeeld van haplogroep X, haplotype X1 (fictief) in zeg maar Kazachstan gevonden en er zijn tegenwoordig hordes X1 gevonden in Tietjerksteradeel.
    Betekent dit, dat de Tietjerksteradeelers eigenlijk Kazachen zijn en van die oude knakker afstammen? Nee, het betekent dat die oude Kazach en de Tietjerksteradeelers in het verre verleden in de directe mannelijke lijn een gemeenschappelijke voorouder hebben. De goden mogen weten wat er in de tijd tussen die voorvader en de oude Kazach is gebeurd, of wat dat betreft tussen die oude Kazach en de Tietjerksteradeelers. Misschien dat die oude Kazach een afstammeling had die in Tietjerksteradeel eindigde, maar voor hetzelfde geld waren er eerder en veel verder westelijk al hopen mannen behorende tot X1. Alleen zijn die nooit gevonden (accident of survival) of was het niet mogelijk om uit hun overblijfselen bruikbaar DNA te verkrijgen (again, accident of survival).
    Attached Images Attached Images
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  29. #269
    Member Paralize's Avatar
    Join Date
    May 2006
    Posts
    7,067
    Mentioned
    169 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Het plaatje is te onduidelijk om duidelijk te zijn

    Commercieel zijn er voor ‘genealogisch geïnteresseerden’ al een tijdje DNA tests beschikbaar, bijvoorbeeld van 23andme. Bepaalde tests geven ook info over b.v. verhoogd erfelijk risico voor bepaalde aandoeningen.
    Die tests (verschilt enigszins per aanbieder) geven dan info over:
    je Y chromosoom haplogroep (indien je man bent; geeft info over rechtstreekse mannelijke afstammingslijn);
    je mitochondriale haplogroep (wordt alleen via de vrouwelijke lijn doorgegeven) en
    een ‘vergelijking’ van je autosomale DNA (de bulk van je DNA, minus de seksebepalende chromosomen X en Y) met die van moderne en sommige (pre-)historische populaties.
    Ik vind dit dan wel erg interessant. Helaas is het niet echt 'aantoonbaar' zoals uit je verhaal blijkt. Toch interessant. Ik weet bijvoorbeeld niet wie mijn biologische opa aan mijn vaders kant is. Er gaan de wildste geruchten rond. Zo'n test zou wat meer duidelijkheid kunnen geven, mits betrouwbaar. Maar wie weet, in de toekomst

    Tnx voor wederom een informatief stukje.

  30. #270
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Quote Originally Posted by Paralize View Post
    Het plaatje is te onduidelijk om duidelijk te zijn



    Ik vind dit dan wel erg interessant. Helaas is het niet echt 'aantoonbaar' zoals uit je verhaal blijkt. Toch interessant. Ik weet bijvoorbeeld niet wie mijn biologische opa aan mijn vaders kant is. Er gaan de wildste geruchten rond. Zo'n test zou wat meer duidelijkheid kunnen geven, mits betrouwbaar. Maar wie weet, in de toekomst

    Tnx voor wederom een informatief stukje.
    Grootvader is dichtbij genoeg, hij is van vaderskant dus jullie hebben hetzelfde haplotype. Dat is op zich misschien niet zo veelzeggend, maar je hebt ook 25% van zijn DNA. Het is mogelijk om via zo'n dna test in contact te raken met eventuele andere nakomelingen van hem, vooropgezet die bestaan en ook zo'n test hebben gedaan. Ik vermoed dat dergelijke hypothetische verwanten wel akkoord moeten zijn gegaan voordat hun gegevens in een database werden gestopt, maar dat zou heel goed kunnen.

    Zie ook dit artikel: DNA tests: 'According to this, we're first cousins but I've never heard of you'

    Ik vermoed wel dat vooral Amerikanen dat soort tests doen - uit nieuwsgierigheid en omdat een heleboel niet helemaal weten hoe het zit met hun familiegeschiedenis - maar de mogelijkheid dat er naaste familie in zo'n database zit is er.
    Last edited by Das Tentakel; 23rd May 2019 at 22:37.
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  31. #271
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Wel een heel apart project, zoals beschreven op de BBC News site:

    How to build something that lasts 10,000 years

    In Texas wordt er een bijzondere klok gebouwd die 10.000 jaar moet meegaan. De bouwers hebben hiervoor goed gekeken naar verouderingsprocessen van artefacten en wat er voor zorgt hoe een artefact of complex zo lang mogelijk kan voortbestaan.

    Echt iets voor SF schrijvers en gamedevs die voor post-post-apocalyptische settings gaan
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  32. #272
    Administrator Like-a-Bunny's Avatar
    Join Date
    Feb 2004
    Location
    Between Baker and Barstow
    Posts
    54,245
    Mentioned
    1235 Post(s)
    Tagged
    1 Thread(s)
    Gamer IDs

    Gamertag: LaB NL PSN ID: LaB_NL Steam ID: LikeaBunny
    KLIMAAT WAAR ZIT HET GROTE GASLEK?
    Waar komt al dat methaan ineens vandaan?


    Uit de ingewanden van de aarde – en die van u – lekt een gas dat de wereld kan veranderen: methaan. De laatste jaren neemt de uitstoot toe, maar niemand weet precies waarom. Wat is er aan de hand?

    Het is maar een grafiekje, een kringelend lijntje op een stuk papier. Toch is de beroering om de nieuwe meetreeks van het Amerikaanse centrum voor atmosfeeronderzoek NOAA er niet minder om.

    ‘Het lijkt wel alsof de grafiek sinds vorig jaar weer een knikje omhoog maakt’, zegt Han Dolman, hoogleraar ecohydrologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

    ‘Uitermate zorgwekkend dat het groeitempo weer het niveau nadert dat we zagen in de jaren tachtig’, reageerde hoogleraar klimaatwetenschap Keith Shine van de Universiteit van Reading meteen.

    ‘Het verontrustende is dat we niet weten welke processen hiervoor verantwoordelijk zijn’, zei Ed Dlugokencky van het NOAA.

    Want eigenlijk hoort het kringelende lijntje in de grafiek helemaal niet te stijgen. Al in de jaren negentig van de vorige eeuw vlakte het met een flauwe bocht af, om rond de eeuwwisseling helemaal tot stilstand te komen. Een statistische flatline, jarenlang. Einde stijging. Dacht men.

    Tot het lijntje een jaar of tien geleden opeens weer begon te klimmen. In 2011 doorbrak de grafiek de waarde van 1.850 ‘deeltjes per miljard’, zoals kenners zeggen. In 2015 ging het nog harder omhoog. En hoewel het nog te vroeg is om het helemaal zeker te weten, lijkt de lijn in 2018 wéér iets steiler te zijn gestegen:


    Beeld NOAA


    Dat is erg onplezierig, zeggen wetenschappers unaniem. Het lijntje gaat namelijk over een broeikasgas dat in zijn eentje verantwoordelijk is voor een procent of 30 van de opwarming van de aarde: methaan. ‘Als de waargenomen methaantoename doorgaat met de huidige ongeveer 5 deeltjes per miljard per jaar, is dat genoeg om de klimaatafspraken van Parijs in gevaar te brengen’, noteerde een internationaal team van 23 klimaatwetenschappers onlangs in een vakartikel.

    En dat was nog voordat de toename verdubbelde. Vorig jaar steeg het methaan met 10,7 deeltjes per miljard, de op een na hoogste stijging deze eeuw. ‘Er moet ergens een feedback ofzo zijn, die de boel verergert’, zegt Dolman.

    Zuurstofvrij
    Het duivelsgas kent vele namen. Moerasgas, aardgas, zeggen sommigen. ‘Hét gas’, zeggen we thuis, want ook het gas uit het fornuis is er grotendeels uit samengesteld. Overal waar organisch materiaal vergaat zonder zuurstof in de buurt, ontstaat methaan. In rijstvelden. In riviermodder. In dooiende permafrost. En in de ingewanden van koeien en andere dieren, waaruit het ontsnapt via winden.

    Daarachter zit een wonderlijk verhaal. Ooit – tot zo’n 3,5 miljard jaar geleden – was de dampkring zuurstofloos. De aarde werd bevolkt door methaanproducerende microben. Toen vond het leven de fotosynthese uit, een proces waarbij zuurstof vrijkomt. Eindelijk lucht! Maar voor de methaanmakers is zuurstof puur vergif. Morrend trok het oervolk zich terug, onder de zeebodem, in modder, diep in de aarde, in uw darmen – overal waar de zon niet schijnt en het nog lekker zuurstofvrij is.

    En daar zitten ze nu, in ontiegelijke hoeveelheden, methaan te maken. Geef ze organische materie (alles van dode diertjes tot neerdwarrelende algjes) en ze breken het af om er elektronen uit te oogsten. Wat je dan overhoudt, is een koolstofatoom omwolkt door vier waterstofatomen: CH4, oftewel methaan.


    Dat is niet het enige, want het gas ontstaat ook als je fossiele brandstoffen en vooral hout of bossen verbrandt. Vuur waarbij de zuurstoftoevoer niet optimaal is. Het gevolg is dat koolstofatomen worden afgescheept met waterstof- in plaats van zuurstofatomen, zoals bij een goede fik eigenlijk hoort. Krijg je CH4, in plaats van CO2. Ongeveer een kwart van al het aardse methaan ontstaat op die manier.

    Dat is allemaal tot daaraan toe, ware het niet dat methaan zo’n sterk broeikasgas is dat warmtestraling over een eeuw wel 28 keer zo veel absorbeert als CO2. Geen spul dat je in je dampkring wilt, als er toch al zo veel zorgen zijn over de opwarming van de aarde.

    Maar dat is precies wat er sinds 2007 gebeurt. ‘We dachten dat het methaan een evenwichtstoestand had bereikt’, zegt Thomas Röckmann, hoogleraar atmosfeerchemie aan de Universiteit Utrecht. ‘Maar dat blijkt niet zo te zijn.’

    De eerste verdachte: de dooiende polen
    Het is er ’s zomers altijd drassig, vertelt aardwetenschapper Jorien Vonk, in haar werkkamer driehoog achter aan de VU Amsterdam. ‘Niet dat je wegzakt in de grond, maar eerder dat je een beetje op en neer veert als je loopt.’

    Vonk doet veel onderzoek naar en in de Siberische poolgebieden. ‘Op landschapsschaal zie je van alles veranderen. Er zitten smeltgaten in het landschap, soms vol water, en sommige zo groot als een voetbalveld. Vooral met een drone of helikopter is dat goed te zien.’


    Dooi op de polen leidt onder meer tot smeltgaten in het landschap. Beeld Lisa Bröder


    Het moet de dooiende permafrost zijn, was tien jaar geleden zo ongeveer de eerste gedachte die bij wetenschappers opkwam toen het methaan weer begon toe te nemen. Aan de polen gaat de opwarming immers ongeveer twee keer sneller dan gemiddeld, onder meer doordat de pool behalve warmer ook donkerder wordt en daarmee meer zonlicht absorbeert.

    En in de eeuwig bevroren bodem van Siberië en Canada zit voor zo’n 1.500 miljard ton koolstof aan bevroren plantenresten (met hier en daar een mammoet). In de loop van deze eeuw kan daarvan 50- tot 175 miljard ton vrijkomen als de resten gaan rotten, berekende een internationaal team met onder meer Vonk enkele jaren geleden. In de vorm van CO2 en, jawel, methaan.

    Toch acht Vonk het ‘niet superaannemelijk’ dat de dooi achter de versnelling in de methaanuitstoot zit. Het meeste methaan komt uit de grond als CO2. ‘Als het de permafrost was, zou je een heel geleidelijk, constant signaal zien’, zegt ook Dolman. ‘Niet in één keer zo’n klap, zoals de afgelopen tien jaar.’

    Goed, maar wat dan wél?

    De tweede verdachte: de moerassen
    Het moet gaan om ‘vers’ methaan, van microbiële oorsprong, zegt hoogleraar klimaatwetenschap Sander Houweling (VU Amsterdam, SRON). De alarmerende grafieken van de laatste jaren laten namelijk nog iets zien: het extra methaan is ook subtiel lichter van gewicht, doordat het is verrijkt met het lichtgewicht koolstofatoom ‘koolstof-12’. En dat is een vingerafdruk van levende wezens. ‘Dan heb je het over landbouw, rijstteelt, afvalverwerking’, zegt Houweling.

    Én tropische moerassen, zoals de uitgestrekte Pantanal in de Amazone, of de Okavango-moerassen in Botswana, zegt Dolman. Uitgestrekte zompige gebieden, waar de ondergrondse methaanmakers naar hartelust organisch materiaal omzetten in CH4. ‘Het methaansignaal zit ook meer in de tropen dan elders’, zegt Houweling, wijzend op nieuwe satellietmetingen.


    De Pantanal in Brazilië. Beeld Getty


    Wellicht komt hier de versnelling vandaan, vermoedt hij. Door de opwarming van de aarde regent het meer en langer, en treden rivieren zoals de Amazone verder en langduriger uit hun oevers. ‘Hele gebieden lopen onder. En microben vinden dat heerlijk’, schetst Houweling. Los nog van het directe effect van opwarming, zegt Dolman. ‘Een graad warmer, en die microben gaan gewoon harder.’

    Verontrustend, want zoiets kan zichzelf versterken. Meer methaan betekent immers meer warmte, en meer warmte betekent... nou ja, meer overstromingen – en meer methaan.

    De derde verdachte: de hand van de mens

    Maar er is nog iets. Behalve het methaan (CH4) neemt sinds 2007 ook de hoeveelheid ethaan (C2H6) in de dampkring toe. Dat wijst weer op fossiele brandstoffen – de hand van de mens.

    Dit verklaart de toename, opperde een paar jaar geleden een onderzoeksteam dat ethaan meet boven op de berg de Zugspitze in Zuid-Duitsland. ‘We produceren meer olie en gas, en daarbij komt meer methaan vrij’, aldus de groep in vakblad Atmospheric Chemistry and Physics.

    ‘De veestapel groeit. En in de VS is er een verschuiving in de energievoorziening naar meer gas’, zegt ook Houweling. ‘Ik vloog laatst boven Colorado, en vanuit het vliegtuig zie je dan een landschap met overal boorgaten. Ze zijn daar enorm bezig met het winnen van schaliegas. En daarbij lekt heus weleens iets weg. Er zijn zelfs onderzoeksgroepen die denken dat de toename van methaan vooral door de schaliegaswinning komt.’

    En dat de methaantoename na 2000 stilviel? Dat zal komen door de val van de Sovjet-Unie, volgens een analyse van het Nieuw-Zeelandse klimaatonderzoekscentrum NIWA. Toen de Russische gas- en olie-industrie opveerde, ging men lekkende pijpleidingen repareren. ‘Met als gevolg minder ontsnappend methaan’, zegt hoogleraar Röckmann, die het idee ‘best aannemelijk’ vindt.

    Verwarrend is het ook. Want wat is het nou: de moerassen, de koeien, de houtvuurtjes, de gaswinning of toch gewoon de schoorsteen van de fabriek? Röckmann en Houweling staken de koppen bijeen met wetenschappers van Nasa en berekenden: ‘slechts’ de helft van het extra methaan komt rechtstreeks van microben; de andere helft moet afkomstig zijn van fossiele brandstoffen.

    Misschien biedt het nieuwe meetinstrument Tropomi uitkomst, een gasdetector die vanuit een baan om de aarde speurt naar methaanbronnen. Tropomi doet dat met een resolutie van 7 bij 7 kilometer: genoeg om zaken als landbouwgebieden, fabriekszones en steden uit elkaar te houden. ‘We krijgen hartstikke mooie metingen’, zegt Röckmann.

    Kijk naar de eerste methaankaart van Tropomi, die men deze lente onthulde, en je oog valt direct op de dikke, rode dotten methaan die opstijgen vanuit vooral India en Oost-Azië. Helemaal in lijn met een analyse die vaststelde dat de methaantoename hem vooral zit in de groeiende veestapel en de toenemende rijstteelt van die landen. ‘Uiteindelijk geldt vooral: hoe hoger de bevolkingsdichtheid, des te meer methaan’, zegt Houweling.


    Methaankaart van het nieuwe meetinstrument Tropomi. Beeld ESA / Tropomi

    De vierde verdachte: hydroxyl
    Terwijl de meeste methaandetectives de bodem afspeuren, houdt Thomas Röckmann ook een oogje op de lucht. Hij vertrouwt de scheikunde van de dampkring niet. Het is nog altijd denkbaar dat het methaan niet alleen in grotere hoeveelheden wordt bijgemaakt, zegt hij, maar ook dat het minder goed wordt afgebroken.

    Dat zit zo. CH4 houdt het doorgaans niet langer dan een jaar of tien vol in de dampkring, voordat andere moleculen het bespringen en zijn overtollige elektronen jatten, in ruil voor wat zuurstof: CH4 wordt CO2 plus waterdamp en ozon (O3). Waarmee de broeikaswerking van methaan niet voorbij is – ook die drie restproducten zijn broeikasgassen – maar wel minder sterk.

    Maar voor die overval op methaan is wel ‘hydroxyl’ nodig, een driftig, kortstondig verbindinkje van zuurstof en waterstof (OH) dat hunkert naar elektronen. Hydroxyl is een soort breekijzer van de dampkring: elk methaanmolecuul dat het tegenkomt, maakt het prompt kapot. Maar is er minder hydroxyl, dan kan de dampkring methaan minder goed afbreken – de ‘oxidatieve capaciteit van de dampkring neemt af’, voor wie indruk wil maken op feestjes.

    En minder hydroxyl, dat zou weleens kunnen meespelen. Dat komt, idioot genoeg, onder meer door de schonere lucht. Doordat landen als Nederland minder stikstofoxide uitstoten, wordt er in de dampkring minder van het breekijzermolecuul gemaakt – met als gevolg meer overlevingskansen voor CH4.

    Maar als puntje bij paaltje komt, zijn kenners toch niet overtuigd. ‘Alles op het conto schrijven van de levensduur van methaan, dat spreekt ook de waarneming tegen’, zegt Houweling. Röckmann is het met hem eens: ‘Ik geloof niet dat het de enige of de belangrijkste verklaring is.’

    Meerdere aanjagers

    Zo ligt de geheimzinnige methaantoename niet netjes aan het een of het ander – maar aan van alles tegelijk. ‘We hebben de neiging één factor te willen vinden’, zegt Houweling. ‘Terwijl ik denk dat we te maken hebben met een heel samenspel van factoren.’

    Het is vooral de opwarming die ervoor zorgt dat al die factoren zich vertalen naar het stijgende lijntje van de methaangrafiek, denkt Röckmann. ‘Want als het warmer wordt, gaan veel CH4-producerende processen sneller.’ Bacteriën werken dan harder, moerassen worden groter, de permafrost smelt sneller, bosbranden nemen toe. ‘Ik weet het niet zeker, maar het lijkt erop dat de opwarming de opwarming voedt’, zei de Londense hoogleraar atmosfeerwetenschap Euan Nisbet, in gesprek met de Britse vakpers.

    In een recent overzichtsartikel komen Röckmann en Dolman, samen met collega’s uit onder meer Nijmegen, tot een voorzichtige prognose. Houd deze eeuw de moerassen in de gaten: tot 2100 zullen die de voornaamste aanjagers zijn van extra methaan. Daarna kan het gas weleens steeds meer uit meren en rivieren komen, en uit de permafrost van het hoge noorden.

    Het goede nieuws: uit hoe meer kieren en gaten het duivelsgas weglekt, des te meer mogelijkheden om er hier en daar wat te dichten, zegt Houweling. Denk aan het repareren van gaslekken, ‘methaanarm’ veevoer, schonere vuilnisbelten, betere verbrandingsovens, minder houtvuren of installaties die biogas afvangen. Zo lukt het in Azië steeds beter om de methaanuitstoot van rijstvelden te beperken door andere rijstvariëteiten te telen of het rijstveld af en toe te luchten, door het droog te zetten. ‘Het gevolg: minder methaan en meer opbrengst’, zegt Houweling. ‘Een win-winsituatie.’

    De methaangrafiek lijkt zich er, tot frustratie van de kenners, voorlopig weinig van aan te trekken. Naar verwachting passeert het lijntje dit jaar nog de 1.870 deeltjes per miljard, een nieuw record.

    ‘De kans dat dit snel gaat afvlakken, lijkt me niet zo groot’, zegt Dolman. ‘Je staat hier toch een beetje met de bek vol tanden.’

    DE BERMUDADRIEHOEK, METHAANONGELUK?
    Rond 2000 was het opeens dé mode. De Bermudadriehoek, toneel van diverse raadselachtige verdwijningen van vliegtuigen en schepen, zou het gevolg zijn van opborrelend methaangas. Een schip dat in een zee van methaanbubbels belandt, kan immers zinken, omdat een gassende zee schepen niet langer drijvende houdt. En hoog in de lucht zou het methaangas passerende vliegtuigen spontaan laten ontploffen.

    Jerry Dickens zat net op een onderzoeksschip in de Bermudadriehoek toen de theorie populair werd. ‘Op een dag kwam er per helikopter een documentaireploeg naar ons schip om over de theorie te praten. Ik zei ze: je staat nu op een schip dat drijft boven een van de grootste lagen methaanijs die we hier kennen. Voel je je nog veilig?’ Waarop de cameraploeg, naar Dickens’ zeggen, enigszins bleek wegtrok.

    Bewijs dat methaan schepen en vliegtuigen verslindt, is nooit gevonden. Waarschijnlijker is het mysterie van de Bermudadriehoek een voorbeeld van het ‘straatlampeffect’, naar de mop van de dronkelap die zijn sleutels verliest en ze verderop bij de straatlantaarn gaat zoeken omdat het daar licht is. De Bermudadriehoek is een van de drukste stukken zee op aarde. Niet vreemd dat daar soms voertuigen verdwijnen.
    ONTWAAKT DE SLAPENDE REUS?
    Jerry Dickens is een van de weinige aardbewoners die weleens heeft gesnoept van een van de grootste gevaren op aarde. Dat was eind jaren negentig, op een schip voor de Amerikaanse kust, en het gevaar smaakte naar modder.

    ‘Zout en zanderig, met stukjes erin. Er was weinig aan’, vertelt hij twintig jaar later, op werkbezoek in Utrecht. Dickens, een enorme man die momenteel een beetje mank loopt omdat hij nota bene door een truck is aangereden, bulderlacht. ‘We haalden er zo veel van aan boord dat we het uit balorigheid op toastjes smeerden. Op een conferentie zag ik eens een van onze foto’s terug. Dat groene dat erop zit zijn waarschijnlijk algen, zei de spreker. Maar ik wist wel beter. Het was de tabascosaus die we eroverheen hadden gegoten.’

    Wat Dickens en zijn collega’s aten, is een verschijningsvorm van methaan genaamd clathraten of hydraten. Luchtig ijs met methaan erin, een beetje zoals softijs. Overal waar de continentale platen afdalen in de diepzee, moet het ijs zitten, opgesloten in de zeebodem. In onvoorstelbare hoeveelheden, zegt Dickens: wel 1.000- tot 10 duizend gigaton (miljard ton). Dat is meer dan álle voorraden steenkool, olie en gas aan broeikasgassen in zich hebben.

    Het gevaar is niet eens denkbeeldig. Zo’n 55 miljoen jaar geleden, bij een geologische ramp die experts aanduiden met de toverspreuk het ‘paleoceen-eoceen thermale maximum’, kwam het gas ook vrij en duwde het de temperatuur zomaar 5 graden omhoog. Begraven in de bodem van de zee ligt een ‘slapende reus’, of zelfs een ‘geladen kanon’, zoals de meer apocalyptische klimaatboekjes zeggen.

    Zou de zee al aan de grote ontgassing zijn begonnen? In 2016 ontdekten oceaanwetenschappers liefst vijfhonderd nog onbekende barsten in de zeebodem voor de Amerikaanse westkust, waaruit onder meer methaan bubbelt. Tekenen dat de reus ontwaakt, beweren klimaatactivisten.

    Maar Dickens, de man die de ontgassingstheorie in 1995 voor het eerst beschreef, gelooft er niets van. ‘Totale sensatiezoekerij’, vindt hij de verhalen over de ontgassende zeebodem. ‘Wie zegt dat die schoorstenen voor de kust er niet altijd al waren?’

    Dickens pakt de blocnote af van de verslaggever en slaat aan het tekenen. Eerder dan als een steeds vollere ballon die opeens kan knallen, moet je het methaan in de zeebodem zien als een reservoir, dat van onderaf wordt bijgevuld door microben die organisch materiaal verteren, maar waaruit ook altijd methaan weglekt, legt hij uit. ‘Een dynamisch evenwicht. Net als een bos. Dat blijft ook niet almaar groeien; er verdwijnen ook bomen.’

    Bovendien duurt het duizenden jaren voordat de aardopwarming doordringt tot in de ijzige diepten van de zeebodem en de clathraten in gevaar komen, zegt Dickens. Begrijp hem goed: ‘Het tempo waarin de dingen momenteel veranderen is waarschijnlijk sneller dan in welk tijdperk ook’, zegt hij. Maar de clathraten afsmelten ‘is toch een beetje alsof je een blok ijs probeert te smelten door er een 30 meter lange koperen buis tegenaan te leggen en die aan het andere uiteinde te verhitten met een aansteker’.

    Schets van de methaankringloop. Beeld de Volkskrant

    Zit er een limiet aan het aantal mensen dat je kunt kennen? Wat bewijst de uitslag van een schriftelijke test eigenlijk? In onze Grote Vragen Podcast beantwoorden we ‘vragen waar je nooit over na hebt gedacht maar plotseling dolgraag een antwoord op wilt hebben’.
    bron: Volkskrant
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  33. #273
    We're all Africans *NERAZZURRI*'s Avatar
    Join Date
    Aug 2004
    Posts
    24,780
    Mentioned
    131 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    PSN ID: NERAZZURRI_NL
    We zijn een mooie studie aan het worden van hoe Venus tot stand is gekomen.
    'A world without utopias, inevitably looks back' - Enzo Traverso

  34. #274
    Valar Morghulis Gaunter O'Dimm's Avatar
    Join Date
    Apr 2017
    Posts
    1,962
    Mentioned
    64 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Leuke infographic met de koudste en warmste temperaturen:



    Opkliklink:

    https://www.zerohedge.com/s3/files/i...emperature.png

  35. #275
    Administrator Liquidje's Avatar
    Join Date
    May 2002
    Posts
    34,867
    Mentioned
    1130 Post(s)
    Tagged
    3 Thread(s)
    Gamer IDs

    Steam ID: LiquidT
    Ik heb er naar gezocht maar ik kan niet de temperatuur vinden van een bitterbal als 'ie net uit de frituur is. Ik had die toch wel zo'n beetje onderaan deze infographic verwacht.
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  36. #276
    Administrator Liquidje's Avatar
    Join Date
    May 2002
    Posts
    34,867
    Mentioned
    1130 Post(s)
    Tagged
    3 Thread(s)
    Gamer IDs

    Steam ID: LiquidT
    Ok ok met al die telescoop pimps hier valt dit een beetje in het niet, maar ik heb na wekenlang "ISS tracker" op mijn phone te hebben gehad afgelopen donderdag eindelijk eens een goed moment gehad dat hij kwam met een notification en de ISS met het blote oog gezien <3

    Visueel was het allesbehalve indrukwekkend, maar het concept een man-made object van zo ver weg, zo duidelijk te zien, was best profound Heel blij dat ik het heb gedaan in ieder geval!
    Vragen? Stuur een mailtje naar info@liquidbunny.nl of spreek me aan op Steam.

  37. #277
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Kort filmpje over de reconstructie van gebouwen uit de Oudheid, in dit specifieke geval het Romeinse badhuis van Heerlen (het Romeinse Coriovallum):



    Dus het Archeon mag zijn badhuis gaan verbouwen, heheheheheheheheheheheheheh
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

  38. #278
    Valar Morghulis Gaunter O'Dimm's Avatar
    Join Date
    Apr 2017
    Posts
    1,962
    Mentioned
    64 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Filmpje wat ik gister tegenkwam:



    https://www.bbc.com/ideas/videos/why...e-uni/p06y2c9k

    Zo ongelooflijk gaaf
    "Ahh, ahh, yes, of course. You're no exception. We've all seen terrible things. But you're safe now. Let it ease your burden. Ariandel will make a fine home for you.

    So, go on ahead, find one for yourself.
    A sweetly, rotting bed to lie upon..."

  39. #279
    Variation on a Dream LtPsycho's Avatar
    Join Date
    Oct 2002
    Posts
    9,179
    Mentioned
    288 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Gamer IDs

    PSN ID: LtPsycho Steam ID: Renquin
    Quote Originally Posted by Gaunter O'Dimm View Post
    Filmpje wat ik gister tegenkwam:



    https://www.bbc.com/ideas/videos/why...e-uni/p06y2c9k

    Zo ongelooflijk gaaf
    Ja, die is echt goud

  40. #280
    Historian Overlord Das Tentakel's Avatar
    Join Date
    Sep 2012
    Posts
    2,963
    Mentioned
    138 Post(s)
    Tagged
    0 Thread(s)
    Nieuws uit archeologieland: nieuwe onbekende beschaving ontde…

    Oh wacht…Woodstock? Woodstock!

    Archeologen zijn recentelijk bezig geweest op het terrein waar het legendarische Woodstock festival (1969) werd gehouden. Wat hebben zij ontdekt? Wat hebben zij gevonden? Did it involve aliens?



    Helaas waren de organisatoren iets te netjes geweest:

    Most people were pleased in the summer of 1969 at how quickly the debris was cleared away following that summer’s Woodstock Music and Arts Festival in upstate New York. When half a million people descend on a single, 600-acre farm in the midst of a hot, rainy, muddy August, you can expect a mess. But the town and the concert promoters made quick work of all that, returning the farm to owner Max Yasgur in more or less the same state in which they’d found it. Half a century on, not everyone is happy about all the post-festival tidying.

    “Unfortunately, they cleaned up pretty well,” says Maria O’Donovan, a project director with the Public Archaeology Facility at New York’s Binghamton University. “If you see the pictures, it’s amazing that they cleaned it up at all.”

    The unfortunately, of course, is the archaeologist in O’Donovan talking. What starts off as trash can become priceless artifacts, and the more that’s left to be buried and preserved for decades or centuries or millennia, the more descendant generations can learn about the ones that came before. But that’s not to say the Woodstock site—which isn’t in Woodstock at all, but 46 miles away in Bethel—was left absolutely pristine. As part of a team developing a reconstructed trail network and art installation timed for the fiftieth anniversary of the concert, O’Donovan and her team, under the sponsorship of the Museum at Bethel Woods and the Bethel Woods Center for the Arts, have done impressive work learning what they can about the concert site from the little bit that’s left.

    Easily, the most distinctive feature of the festival was the stage where The Who, Janis Joplin, Jimi Hendrix, Joan Baez, the Grateful Dead and 27 other acts performed. The stage was roughly 60 feet long by 45 feet deep, protected (imperfectly) by a huge canvas tarp overhead. Two speaker towers—one of them the height of a seven-story building—projected the music that made all the history. With no foundations dug to support all that infrastructure, however, only a whisper of it is left.
    “The stage was a reasonably heavy piece of construction,” says O’Donovan. “But it was built mostly on the surface—more than you would have expected for a stage. The only other support was provided by cables overhead.”

    That doesn’t mean there is nothing remaining at all. O’Donovan and her team located a post marker for a fence that surrounded the stage. Working from aerial photos and old concert maps, they were able to begin at that point and frame the area that held the stage. Their work was made especially challenging since, unlike the rest of the 600 acres, which have retained their original topography, the site of the stage has been altered. “There was another concert there since,” O’Donovan says, “and you can see the evidence of grading and filling.”

    Much easier to study was an area on the festival site that was informally known as the Bindy Bazaar. Located away from the main stage area, the bazaar was set aside to provide space for pop-up booths, where concertgoers could sell—or, this being the counterculture, barter—crafts and clothes and other collectibles. The booths were exceedingly temporary—”ephemeral,” as O’Donovan lyrically describes them—but they left their mark, mostly in the form of rocks, stacked or lined to provide support or to mark a plot. Such lasting signs of human intervention that would be unlikely to form naturally are exactly the kinds of evidence archaeologists look for.

    “I imagine we’d find more if we excavated,” O’Donovan says, “but our work is related to what our sponsor wishes to have done.” For the Bethel woods community, excavation clearly falls outside that scope. O’Donovan did find a few wires hanging from trees in the area that might have been used to support the booths.
    The concert’s planners mapped spots within the bazaar area for about 25 booths, and that was more or less the number the archaeologists found. But in keeping with an event that was all about convention-breaking, the precise locations of the booths strayed from the blueprints. “The Woodstock experience was very, shall we say, informal,” says O’Donovan. “It was non-corporate. This wasn’t Pepsi. It was just people with things to barter or sell.”

    It’s always possible that a more thorough scouring of Yasgur’s farm will yield other artifacts. The Binghamton archaeologists did find a scattering of aluminum pull tabs from beer or soda cans—the removable kind that caused additional litter before the industry switched to attached pop-up tabs. “You can actually date those, since there’s a chronological sequence to when they were discontinued,” says O’Donovan. If there were clothes left behind that escaped the initial cleanup, the cloth would have long since decomposed, but buttons or snaps or zippers might survive underground. Lost shoes would too, as would any evidence of the abundant pipes and other paraphernalia used for the abundant pot that also characterized the concert.
    Bron: 'They Cleaned Up Pretty Well.' What Archeologists Found at the Farm Where Woodstock Was Held

    Voor meer info (met foto's!), zie ook:
    Dig it: Archaeologists scour Woodstock '69 concert field
    'Freude ist nur ein Mangel an Information'

Tags for this Thread

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •